Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
4 / 3 / 2024

Shai-Hulud is my master...

Το δεύτερο μέρος της ταινίας Dune ήταν σίγουρα το ίδιο καλό με το πρώτο. Ίσως να ήταν και καλύτερο. Πάλι, πολύ πιστό στο μυθιστόρημα του Herbert. Μια, δυο σκηνές είχε μόνο που δεν υπήρχαν στο βιβλίο, αν δεν κάνω λάθος. Εξαιρετική απόδοση. Τολμώ να πω ότι μάλλον είναι η καλύτερη κινηματογραφική απόδοση του Dune μέχρι στιγμής.

Η τελική μονομαχία του Πολ με τον Φέιντ διαφέρει, βέβαια, λίγο απ’ό,τι στο βιβλίο. Τραγωδία, το ξέρω. Αλλά διαφέρει. Από την άλλη, δεν θα μπορούσε ποτέ να ήταν ίδια. Γιατί στο βιβλίο η μονομαχία αυτή πηγαίνει πιο αργά – διαβάζεις τις σκέψεις των χαρακτήρων και το τι αντιλαμβάνονται. Έχει ένα φυσικό slow motion, μια τρομερά ψυχεδελική αίσθηση. Είσαι εκεί. Στην ταινία απλώς τους βλέπεις να χτυπιούνται στα γρήγορα, και προς το τέλος γίνεται το κλασικό «Είναι νεκρός... Όχι! δεν είναι νεκρός – ο άλλος είναι νεκρός!» Εντάξει, δεν είναι το ίδιο πράγμα...

Και το cliffhanger με την Τσάνι ήταν τελείως περιττό, απλά και μόνο για να δικαιολογήσουν την τρίτη ταινία που λένε ότι πιθανώς θα κυκλοφορήσει. Αλλά, πραγματικά, δεν υπήρχε λόγος γι’αυτό. Από μόνο του το τέλος του Dune, όπως το είχε γράψει ο Herbert, γαργαλά τη φαντασία για συνέχεια. Δεν είναι προφανές; Τι άλλο χρειαζόταν;

Κάποιες γενικές παρατηρήσεις/σκέψεις και από τις δύο ταινίες μαζί, αν και κυρίως από τη δεύτερη:

Βλέπουμε να συμβαίνει μια πολεμική παραδοξότητα: από τη μια, αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο Διάστημα και έχουν τρομερή τεχνολογία· από την άλλη, σφάζονται με σπαθιά! Μια αισθητική παλιότερης επιστημονικής φαντασίας που, προσωπικά, μου αρέσει. Στην πρώτη ταινία, αν δεν κάνω λάθος, δινόταν η σωστή αιτιολογία (όπως και στο βιβλίο): ότι όλοι οι πολεμιστές έχουν γύρω τους μια ενεργειακή ασπίδα που σταματά τις ακτίνες λέιζερ που μπορεί να έρχονται εναντίον τους, οπότε ο μόνος τρόπος να πολεμήσουν από κοντά (εξαιρώντας τα πυροβόλα όπλα που μάλλον θεωρούνται «ντεμοντέ» σε τέτοιο κόσμο) είναι με αγχέμαχα όπλα – σπαθιά, τσεκούρια, ρόπαλα. Σαν πολιτισμένοι άνθρωποι. Αλλά δημιουργεί μια παράξενη αίσθηση αυτό. Όχι άσχημη, κατά τη γνώμη μου. Ωστόσο, στη δεύτερη ταινία, δεν φαίνεται πουθενά ότι έχουν ενεργειακές ασπίδες...

Οι πολεμιστές, δε, του Αυτοκράτορα είναι σαν να έχουν βγει κατευθείαν από τον Μεσαίωνα μ’αυτές τις σπάθες που κουβαλάνε, και γενικά με το όλο τους ντύσιμο. Ιππότες από Γαλλία ή Αγγλία. Και η περιβολή της Πριγκίπισσας Ίρουλαν, ειδικά προς το τέλος, είναι τελείως μεσαιωνική. Νομίζεις ότι βγήκε από Game of Thrones. Τρως στη μάπα μια τρομερή αντίφαση, έναν ψυχεδελικό αναχρονισμό. Πώς είναι δυνατόν αυτοί οι πολιτισμοί να ταξιδεύουν στο Διάστημα αλλά να ντύνονται σαν μεσαιωνικοί ιππότες; Και πώς είναι δυνατόν ένα μήνυμα να μεταφέρεται στον Αυτοκράτορα επάνω σε μεταλλικό κύλινδρο περίπου σαν περγαμηνή; Δεν έχουν ολογράμματα, φωνητικά μηνύματα; Δεν έχουν χαρτί;

Το σκηνικό είναι, ομολογουμένως, ψυχεδελικό. Είναι αυτού του είδους η τεχνολογία επιστημονικής φαντασίας που απλά πρέπει να τη δεχτείς γι’αυτό που είναι, αγνοώντας καθετί γνωστό μέχρι στιγμής. Ναι, από τη μια διαστημόπλοια και διάφορες παράξενες τεχνολογίες· από την άλλη μεσαιωνικό ντύσιμο, σπαθιά, και μηνύματα σε κύλινδρο.

Οι Χαρκόνεν είναι brutal, φυσικά, όπως έπρεπε. Είναι κάφροι τελείως. Αλλά, έτσι όπως τους παρουσιάζει η ταινία να σφάζουν τους αξιωματικούς τους όποτε τσαντίζονται, αναρωτιέσαι πώς έχουν ακόμα αξιωματικούς, πώς τους έχουν απομείνει ζωντανοί αξιωματικοί!

Επίσης, αμφισβητώ λιγάκι την εμφάνιση των Χαρκόνεν στην ταινία. Μοιάζουν με μη-άνθρωποι. Μοιάζουν με «κλασικοί» εξωγήινοι. Καραφλοί, με δέρμα πολύ λευκό και λείο. Θυμίζουν βρικόλακες. Δε νομίζω ότι περιγράφονταν ακριβώς έτσι στο βιβλίο του Herbert (αλλά ίσως και να κάνω λάθος). Υποτίθεται πως ήταν άνθρωποι σαν τους άλλους, απλώς καθάρματα οι περισσότεροι από αυτούς. Στην ταινία μοιάζει σαν να ανήκουν σε άλλη φυλή.

Και μετά αποκαλύπτεται ότι ο Πολ και η μάνα του, η Τζέσικα, είναι κι αυτοί Χαρκόνεν. Η Τζέσικα είναι κόρη του Βαρόνου... Γιατί, τότε, και η Τζέσικα δεν μοιάζει με τους υπόλοιπους Χαρκόνεν; Γιατί μοιάζει με κανονικό άνθρωπο; Δεν βγάζει νόημα αυτό.

Νομίζω ότι ο σκηνοθέτης, προκειμένου να κάνει τους Χαρκόνεν να φαίνονται κακοί, κάπου το παράκανε. Τους έδωσε μια εμφάνιση σαν BDSM Ναζί βρικόλακες εξωγήινους που σκοτώνουν τους αξιωματικούς τους με το παραμικρό. Λιγάκι υπερβολικό, ίσως. Θα μπορούσαν να φαίνονται αρκετά κακοί και χωρίς τέτοια ακρότητα.

Ως επίλογο, θέλω να πω ότι, παρακολουθώντας την ταινία, δεν αισθάνθηκα τίποτα. Μου άρεσε μεν αλλά όπως κάτι που το βλέπεις και το κρίνεις ως καλό. Δεν μπορούσε να με συνεπάρει πραγματικά. Γιατί; Επειδή ήξερα συνέχεια τι θα γίνει παρακάτω. Ήξερα τα πάντα, όπως ο Πολ Ατρείδης που βλέπει το μέλλον αφού πίνει το Νερό της Ζωής. Δεν υπήρχαν εκπλήξεις. Κι αυτό είναι ένα πρόβλημα με τέτοιου είδους ταινίες, για εμάς που έχουμε διαβάσει το βιβλίο και το ξέρουμε καλά. Δεν έχουν να μας πουν κάτι καινούργιο. Μπορούμε απλά να τις κρίνουμε πώς ήταν ως απόδοση.

 

 

Επίσης . . .

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουνίου (15/6)


HWdetails, πρόγραμμα που δείχνει τα χαρακτηριστικά του PC — Συνέντευξη με τον John Coulthart (τέχνη) — The Necromancers του Robert Hugh Benson (δωρεάν βιβλίο) — William Brodie, Robert Louis Stevenson, Dr. Jekyll and Mr. Hyde — Συμβουλές από τον Μεσαίωνα — Helmut Wenske (τέχνη ) — Τι σχήμα έχει πραγματικά η Γη; — Karl Edward Wagner (μέρος δεύτερο: πέρα από τον Kane) — Από ψυχεδελική εμπειρία σε μαθηματικό πρόβλημα — John Blanche (τέχνη, Warhammer) — Ένα ντοκιμαντέρ για την «επιδημία» των κατά συρροήν δολοφόνων στις ΗΠΑ (1950-1999) — Πολλά ακόμα ρέουν στο LinX...

 

Επιλογές Ιουνίου (10/6)


Michelle Avery Konczyk (τέχνη) & Έργα τέχνης με μάσκες & Book of the Three Dragons & Τα ζωόφυτα του Μεσαίωνα & Μυστηριακά δάση (φωτογραφίες) & Φανταστική λογοτεχνία το 1928-29 (όχι μία από τα ίδια) & Kane, του Karl Edward Wagner (acid gothic!) & Marilyn Monroe (σε φανταστικές και εξωτικές περιπέτειες!) & Οι «δουλέμποροι της τρίτης χιλιετίας» στον Ιταλικό Νότο («έκαψαν ζωντανούς εργάτες γιατί δεν είχαν χρήματα να πληρώσουν τα μεταφορικά τους») & το PDP-1 (ιστορικό κομπιούτερ από το 1959) & Πώς να Σκοτώνεις: Ένας Οδηγός για Αστικούς Δολοφόνους (1973-1984) & Σπίτια και χωριά που εμφανίζονται και εξαφανίζονται & Ένας σχολιασμός του είδους New Weird & Η κατάρρευση του φουτουρισμού & Ακόμα περισσότερο έρχονται στο LinX!